15 Temmuz 2016’daki kontrollü darbe girişiminde sonra ‘cadı avına’ maruz kalan dünya genelindeki Hizmet Hareketi üyelerinin yeni doğan çocukları, vatansız kalma tehlikesiyle karşı karşıya. Reuters haber ajansı, başarısız darbe girişimiyle ilişkilendirilen 100’den fazla Türk vatandaşının haymatlos (vatansız) kalma ihtimalinin bulunduğunu yazdı. Ajans, ‘3 ayda 80 bebek vatansız doğdu, pasaportlar da yenilenmiyor’ dedi.
BBC’nin haberine göre, ajansa konuşan Haymatlosluk ve Katılım Enstitüsü (ISI) Eş Direktörü Amal de Chickera, uygulamanın insanları keyfi olarak vatandaşlıktan çıkarmayı yasaklayan uluslararası yasalarla çeliştiğini belirtti:
“Bu uygulamanın, muhalif olarak görülen kişilerin keyfi bir şekilde kitlesel olarak vatandaşlıktan çıkarılmasının başlangıcı olmasından endişeleniliyor.”
Chickera’ya göre ikinci bir vatandaşlığı bulunmayan kişilerin vatandaşlıklarının ellerinden alınması durumunda hem kendileri, hem de gelecekte yapacakları çocuklar haymatlos kalacak.
Pazartesi günü bir rapor açıklayan enstitü, uluslararası toplumu vatansız kalma ihtimali olan Türklerin durumlarını takip etmeye ve gerektiğinde onlara sığınma hakkı vermeye, bu kişileri Türkiye’ye iade etmemeye davet etti.
ISI’ya göre Türkiye, muhalefeti bastırmak için vatandaşlıktan çıkarmayı tehdit olarak kullanmaya başlayan ülkelerden yalnızca biri.
‘3 ayda 80 bebek vatansız doğdu, pasaportlar da yenilenmiyor’
Fakat ISI Eş Direktörü Chickera, haklarında açılan bir soruşturmada ifade vermemesi nedeniyle vatandaşlıktan atma uygulamasının başka bir ülkede olmadığını söylüyor.
Enstitünün yeni araştırmasına göre Türk konsoloslukları, fişlenmiş kişilerin pasaportlarını da yenilemiyor ve çocukları doğduğu zaman onlara vatandaşlık vermiyor.
Araştırmada, Nisan – Temmuz ayları arasında bu durumda olduğu için haymatlos doğan 80 bebek tespit edildi.
Araştırmaya göre Nijerya’da 24, Afganistan’da 18, Mısır’da 8 ve Endonezya’da 7 bebek bu durumda.
Pasaport yenileme hizmetinin reddedildiği ülkelerde ise 368 vaka ile Pakistan başı çekerken onu 106 ile Irak, 63 ile Mısır ve 56 ile Gürcistan takip ediyor.
Bu bebekler hiçbir ülkenin vatandaşı sayılmadıkları için pek çok temel haktan yararlanamıyor.
Bu kişilere bazen “yasal hayaletler” de deniyor.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’e göre dünyada 10 milyon civarından haymatlos bulunuyor. Gueterres bu sorunu “tedavi edilmesi gereken bir kanser” olarak nitelendiriyor.
BM 2014 yılında vatansızlığı azaltmak için bir kampanya başlatmıştı.
