EMASYA (Emniyet-Asayiş-Yardımlaşma) Protokolü, 1997’de İçişleri Bakanlığı ile Genelkurmay Başkanlığı arasında imzalanan ve askerî birliklere toplumsal olaylara müdahale yetkisi tanıyan bir düzenlemeydi. Özellikle protokolün 9. maddesi, valilik talep etmese de askerin doğrudan müdahale etmesine izin veriyordu.
EMASYA’nın kaldırılması (2010)
AKP, Ergenekon ve Balyoz davaları sürecinde “darbeye zemin hazırladığı” gerekçesiyle EMASYA’yı kaldırdı. Dönemin İçişleri Bakanı Beşir Atalay, mevcut mevzuatın yeterli olduğunu ve askerin valinin izni olmadan hareket edemeyeceğini açıkladı. Erdoğan da o dönemde “Böyle protokol olmaz, olmayacak. Bu işi bitireceğiz.” demişti.
EMASYA’nın 15 Temmuz öncesi yeniden getirilmesi (2016)
EMASYA, 13 Temmuz 2016’da AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından yeniden imzalanarak 14 Temmuz 2016’da Resmi Gazete’de yayımlandı. Yeni düzenlemeye göre:
- Asker, validen izin almadan doğrudan operasyon yapabilecekti.
- Mahkeme kararı olmadan arama yapma yetkisi tanındı.
- Askerlerin işlediği suçlar “görev suçu” sayılacak ve askeri mahkemede yargılanacak, dolayısıyla cezai sorumlulukları sınırlanmış olacaktı.
15 Temmuz ve EMASYA’nın rolü
15 Temmuz gecesi birçok askerin “terörizme karşı mücadele” bahanesiyle sokağa çıkarıldığı iddia edildi. Darbe girişiminden hemen önce EMASYA’nın tekrar yürürlüğe sokulması, darbe sürecini kolaylaştırdığı yönünde soru işaretleri oluşturdu.
Soru işaretleri ve tartışmalar
Erdoğan, 2010’da darbe riski nedeniyle kaldırdığı EMASYA’yı neden 15 Temmuz’dan hemen 1 gün önce geri getirdi? Üstelik bunun resmi gazetede yayınlanması için Erdoğan’ın imzası gerekiyorken. Çünkü 15 Temmuzdan 1 hafta önce Erdoğan kayıptı ve cuma namazına bile gitmemişti. Marmaris’e gidip bu belgeyi imzalatıp 1 gün önce resmi gazetede yayımlanması için nasıl bir mecburiyet vardı? Bu durum, Erdoğan ve çevresindekilere “Bu yasa sözde darbenin önünü açtı mı?” “Askerlerin tuzağa düşmesi için böyle bir hamle mi gerekiyordu?” sorusunu sorma gerekliliğini doğuruyor.
15 Temmuz Projesi (100 Delil)
5- KOKTOD (EMASYA) DEVREYE ALINDI
Erdoğan, 2010’da darbe riski nedeniyle kaldırdığı EMASYA’yı neden 15 Temmuz’dan hemen 1 gün önce geri getirdi?https://t.co/lst9WPiDW2
— 15 Temmuz Gerçekleri (@15TemGercekleri) June 25, 2026
